Najnowszy, wrześniowy projekt zmian w przepisach o ochronie środowiska przewiduje istotne ułatwienia dla przedsiębiorców prowadzących działalność w zakresie zbierania lub przetwarzania odpadów. Jest to druga wersja projektu ustawy, znacznie obszerniejsza od pierwszej, przedstawionej na początku 2026 roku.
Jakie zmiany przewiduje projekt dla zezwoleń na przetwarzanie odpadów?
Projekt ustawy przewiduje trzy rozwiązania szczególnie istotne dla przedsiębiorców:
- możliwość dalszego prowadzenia działalności objętej zezwoleniem na zbieranie lub przetwarzanie odpadów po upływie okresu, na jaki zostało ono wydane,
- możliwość przenoszenia zezwoleń na innych przedsiębiorców,
- nowe zasady dotyczące zezwoleń w przypadku połączenia lub podziału spółek.
Czy firma będzie mogła nadal gospodarować odpadami po upływie terminu zezwolenia?
To najważniejsza zmiana przewidziana w projekcie.
Zgodnie z projektowanymi przepisami zezwolenie na zbieranie lub przetwarzanie odpadów nie wygaśnie wraz z upływem terminu wskazanego w decyzji, jeżeli przedsiębiorca odpowiednio wcześnie wystąpi o wydanie nowego zezwolenia.
Warunkiem będzie złożenie wniosku najpóźniej na 3 miesiące przed upływem okresu obowiązywania dotychczasowej decyzji. Nowy wniosek musi dotyczyć kontynuacji tej samej działalności.
Jak długo będzie obowiązywało dotychczasowe zezwolenie?
Projekt zakłada, że przedsiębiorca będzie mógł kontynuować działalność do czasu zakończenia postępowania administracyjnego.
Dotychczasowe zezwolenie pozostanie skuteczne do dnia wydania ostatecznego rozstrzygnięcia, jednak nie dłużej niż przez 2 lata od dnia, w którym pierwotnie miało wygasnąć.
Rozwiązanie to ma ograniczyć sytuacje, w których przedsiębiorcy zmuszeni są do wstrzymywania działalności wyłącznie z powodu przewlekłości postępowania administracyjnego.
Czy konieczne będzie utrzymanie zabezpieczenia roszczeń?
Tak.
Skorzystanie z projektowanego rozwiązania ma być uzależnione od utrzymywania zabezpieczenia roszczeń.
Przedsiębiorca będzie zobowiązany do zachowania zabezpieczenia finansowego na wypadek:
- niewykonania obowiązku usunięcia odpadów,
- niewykonania obowiązku zagospodarowania odpadów,
- powstania szkód w środowisku.
Środki z zabezpieczenia będą mogły zostać wykorzystane przez właściwy organ do wykonania tych obowiązków.
Czy zezwolenie na przetwarzanie odpadów będzie można przenieść na innego przedsiębiorcę?
Projekt przewiduje wprowadzenie ogólnego mechanizmu przenoszenia zezwoleń na zbieranie i przetwarzanie odpadów.
Może to mieć duże znaczenie dla przedsiębiorców planujących:
- sprzedaż zakładu,
- reorganizację grupy kapitałowej,
- restrukturyzację działalności,
- transakcje M&A.
Jakie warunki trzeba będzie spełnić?
Przeniesienie zezwolenia będzie wymagało:
- zgody dotychczasowego posiadacza zezwolenia,
- wydania decyzji przez właściwy organ,
- przejęcia wszystkich warunków wynikających z decyzji.
Nowy przedsiębiorca będzie również zobowiązany do złożenia oświadczenia o przejęciu odpowiedzialności za odpady zgromadzone w ramach działalności objętej zezwoleniem.
Odpowiedzialność obejmie także odpady zgromadzone przed przeniesieniem decyzji.
Czy będzie można przenieść tylko część zezwolenia?
Nie.
Projekt nie przewiduje możliwości przeniesienia wyłącznie części uprawnień wynikających z decyzji.
Dodatkowo organ będzie mógł już w treści zezwolenia zastrzec, że dana decyzja nie podlega przeniesieniu.
Co stanie się z zezwoleniem po połączeniu lub podziale spółek?
Projekt przewiduje odrębne zasady dla przypadków połączenia oraz podziału spółek.
Najważniejszą zmianą jest brak automatycznego przejścia zezwolenia na następcę prawnego.
Jakie obowiązki będzie miał następca prawny?
Spółka przejmująca lub nowo zawiązana będzie musiała złożyć odpowiedni wniosek w terminie 30 dni od dnia połączenia albo podziału.
Do czasu zakończenia postępowania następca prawny będzie mógł prowadzić działalność na podstawie dotychczasowego zezwolenia.
Projekt ma ograniczyć ryzyko wstrzymywania działalności bezpośrednio po przeprowadzeniu reorganizacji.
Czy nowe zasady obejmą również jednoosobowe działalności?
Tak.
Projekt przewiduje stosowanie odpowiednich zasad również w niektórych przypadkach sukcesji przedsiębiorstwa prowadzonego przez osobę fizyczną.
Nasz komentarz: zmiany oczekiwane od dawna
Proponowane przez projektodawcę rozwiązania oceniamy pozytywnie. Przedsiębiorcy oczekują takich zmian od dawna, a projekt ustawy realnie odpowiada na ich problemy.
Największym problemem przedsiębiorców pozostaje obecnie czas potrzebny na uzyskanie nowego zezwolenia odpadowego. Jak wynika z uzasadnienia projektu, na dzień 31 grudnia 2024 r. nierozpatrzonych pozostawało 13% wszystkich złożonych wniosków. W uzasadnieniu wskazano również, że oczekiwanie na uzyskanie zezwolenia trwa często od kilku do kilkunastu miesięcy.
W praktyce oznacza to, że przedsiębiorca może utracić możliwość legalnego prowadzenia działalności jeszcze przed zakończeniem postępowania administracyjnego.
Projektowana możliwość dalszego prowadzenia działalności do czasu rozpoznania wniosku odpowiada na ten problem bezpośrednio. Istotne znaczenie mogą mieć również przepisy dotyczące przenoszenia zezwoleń, które powinny ułatwić sprzedaż zakładów, reorganizacje oraz sukcesję działalności.
Ostateczna ocena projektowanych zmian będzie jednak możliwa dopiero po zakończeniu procesu legislacyjnego i opublikowaniu ostatecznego brzmienia ustawy.
Kiedy nowe przepisy mają wejść w życie?
Zgodnie z projektem większość przepisów ma wejść w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia ustawy.
Jednocześnie dla części rozwiązań przewidziano odrębne terminy.
Przepisy dotyczące możliwości dalszego prowadzenia działalności po upływie terminu obowiązywania zezwolenia na zbieranie lub przetwarzanie odpadów mają wejść w życie 1 stycznia 2027 r.
Natomiast uproszczenia dotyczące danych wykazywanych w karcie przekazania odpadów mają obowiązywać od 1 stycznia 2028 r.
Przedstawione terminy mogą jeszcze ulec zmianie w toku dalszych prac legislacyjnych.
Kończy się Państwu zezwolenie na przetwarzanie odpadów lub planują Państwo reorganizację działalności?
Doradzamy przedsiębiorcom w zakresie zezwoleń odpadowych, postępowań administracyjnych oraz transakcji wymagających analizy skutków środowiskowych i regulacyjnych.
