6 lutego bieżącego roku na stronie Rządowego Centrum Legislacji opublikowano projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu usprawnienia działań Inspekcji Ochrony Środowiska (IOŚ).
Projekt ma przyspieszyć i uporządkować działania IOŚ, a także zmienia kilka ustaw, które regulują kluczowe procedury środowiskowe.
Na dziś projekt jest na etapie opiniowania, uzgodnień i konsultacji publicznych.
Wejście w życie zaplanowano po upływie 3 miesięcy od ogłoszenia.
Zmiany w procedurze wstrzymanie działalności przez WIOŚ
Obecnie ustawa o Inspekcji Ochrony Środowiska przewiduje możliwość wstrzymania działalności lub oddania do użytkowania obiektu, ale nie wskazuje wprost, w jakim trybie organ ma dopuścić wznowienie po usunięciu nieprawidłowości.
Projekt zakłada, że po stwierdzeniu ustania przyczyn wstrzymania Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska, na wniosek zainteresowanego, wyrazi zgodę w drodze decyzji na podjęcie działalności albo oddanie do użytkowania.
Uzasadnienie wskazuje, że rozwiązanie ma ujednolicić praktykę organów i jest wzorowane na mechanizmach znanych z Prawa ochrony środowiska oraz ustawy o odpadach.
Wydawanie decyzji odpadowych ma być szybsze
Na koniec 2024 r. pozostawało do rozpatrzenia 1410 wniosków o dostosowanie decyzji do zmienionych przepisów.
Zmieni się art. 41a ustawy o odpadach i zakłada, że decyzje odpadowe mają się opierać na ustaleniach kontroli przeprowadzonej przez WIOŚ z fakultatywnym udziałem przedstawiciela organu wydającego decyzję.
Terminy 50 i 14 dni oraz „milcząca” opinia pozytywna
WIOŚ ma przeprowadzić kontrolę w terminie 50 dni i wydać postanowienie w 14 dni od jej zakończenia. W przypadku niewydania postanowienia w terminie przyjmuje się, że wydano opinię pozytywną.
Informacja o negatywnej opinii WIOŚ znajdzie się wydawanym zezwoleniu lub pozwoleniu.
„Istotna zmiana” w ustawie o odpadach
Projekt dodaje do ustawy o odpadach definicję „istotnej zmiany” zezwolenia na zbieranie lub przetwarzanie odpadów oraz pozwolenia na wytwarzanie odpadów.
Za istotną zmianę ma być uznawana taka zmiana decyzji, która może powodować zwiększenie negatywnego oddziaływania na środowisko.
Uzasadnienie wskazuje, że doprecyzowanie pojęcia ma ograniczyć liczbę wniosków o kontrolę WIOŚ w trybie art. 41a, a przez to przyspieszyć dostosowywanie zezwoleń i skrócić czas wydawania decyzji.
Podniesienie progu kar do pół miliona
Projekt zmienia art. 42 i art. 46 ustawy o odpadach i modyfikuje przesłanki odmowy wydania zezwoleń na zbieranie lub przetwarzanie odpadów.
Podniesieniu ma ulec próg łącznej wysokości administracyjnych kar pieniężnych z 150 000 zł do 500 000 zł, przy zachowaniu warunku, że kary muszą być nałożone co najmniej trzykrotnie w ciągu 10 lat.
Dodatkowo co najmniej jedna decyzja wymierzająca karę musi być prawomocna.
Uzasadnienie wskazuje, że katalog naruszeń z art. 194 jest dziś szerszy niż w 2019 r., więc próg 150 000 zł może prowadzić do nieproporcjonalnych odmów także przy incydentalnych uchybieniach. Ponadto wyższy próg ma ograniczać ryzyko wypychania legalnych podmiotów z rynku i jednocześnie zachować bezpiecznik w postaci wymogu prawomocności jednej z tych decyzji.
Co się zmieni w praktyce: Inspekcja Ochrony Środowiska
- Projekt zakłada wprowadzenie jasnych zasad wznawiania działalności wstrzymanej przez WIOŚ – po usunięciu nieprawidłowości przedsiębiorca na swój wniosek otrzyma zgodę w drodze decyzji na podjęcie działalności albo oddanie do użytkowania.
- Nowe przepisy mają przyspieszyć proces wydawania decyzji odpadowych: udział organu wydającego decyzję będzie fakultatywny.
- WIOŚ będzie miał 50 dni na kontrolę i 14 dni na wydanie opinii, a brak postanowienia w tym czasie zostanie uznany jako opinia pozytywna. Informacja o negatywnej opinii WIOŚ znajdzie się w decyzji.
- Wprowadzenie definicji „istotnej zmiany” zezwolenia na gospodarkę odpadami: ma być uznawana taka zmiana decyzji, która może powodować zwiększenie negatywnego oddziaływania na środowisko.
- Złagodzone zostaną zasady odmawiania wydania zezwoleń odpadowych poprzez podniesienie progu łącznych kar finansowych ze 150 tys. zł do 500 tys. zł, przy zachowaniu warunku, że muszą to być co najmniej trzy kary nałożone w ciągu ostatnich 10 lat, z czego co najmniej jedna decyzja musi być prawomocna.
